سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
19
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)
اشكال و انتقاد بر تعريف دلالات برخى در مقام اعتراض و افساد تعاريف دلالات سهگانهاى كه از تقسيم مذكور استفاده ميشوند گفتهاند : تعاريفى كه براى هريك از سه دلالت ( مطابقه و تضمّن و التزام ) ذكر شده صحيح و تمام نيستند زيرا مطرّد و مانع از اغيار نمىباشند زيرا در تعريف مطابقه گفته شده كه آن عبارتست از دلالت لفظ بر تمام موضوعله . در تعريف تضمّن بيان شده كه آن عبارتست از دلالت لفظ بر جزء موضوعله . و در تعريف التزام ذكر گرديده كه عبارتست از دلالت لفظ بر امرى كه خارج از معناى موضوعله و لازمه آن باشد . و بر هريك از اين سه تعريف اين ايراد وارد است كه مطّرد و مانع از اغيار نمىباشند زيرا هريك از اين سه در تعريف ديگرى داخل بوده و تعاريف مذكور مخرج آنها نمىباشند . شرح فرض ميكنيم لفظى سه بار وضع شده و بطور مشترك لفظى سه معنا دارد مانند لفظ [ شمس ] كه معنايش عبارتست از : 1 - جرم كره و شعاع آن يعنى لفظ براى كلّ معنا وضع گرديده .